مناظره با اهل بیت-زیبایی کلام معصوم درمقابل سایر مکاتب -حقانیت شیعه-احتجاجات(2)

وَ جَعَلُوا بَیْنَهُ وَ بَیْنَ الْجِنَّةِ نَسَباً یعنى بین خدا و ملائکه خویشاوندى است بعضى گفته‏اند خداوند با جنیان مصاهرت و خویشاوندى برقرار کرده ملائکه از آنها بوجود آمدند بعضى نیز گفته‏اند که مدعى بودند که خدا و شیطان دو برادرند لَقَدْ عَلِمَتِ الْجِنَّةُ إِنَّهُمْ مى‏دانند ملائکه با جنیان که کافران یا انسانها در عذاب خواهند بود سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا یَصِفُونَ منزه است خدا از نسبتى که مى‏دهند داشتن فرزند و خویشاوندى إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِینَ استثناء نموده از معذبین و اهل جهنم بندگان مخلص را فَإِنَّکُمْ وَ ما تَعْبُدُونَ.

باز خطاب به مشرکین مى‏کند ما أَنْتُمْ عَلَیْهِ بِفاتِنِینَ شما نمى‏توانید در باره خدا افساد کنید و مردم را گمراه نمائید إِلَّا مَنْ هُوَ صالِ الْجَحِیمِ مگر کسانى که در علم خدا گذشته است که اهل جهنم هستند و انتم وَ ما تَعْبُدُونَ شما و خدایانى که مى‏پرستید گرفتار عذاب‏

احتجاجات-ترجمه جلد چهارم بحار الانوار    ج‏1    135    بخش اول احتجاج خداوند تبارک و تعالى با صاحبان مذاهب و ادیان مختلف در قرآن کریم .....  ص : 6

 

ص: 133

جهنم خواهید شد. (1) وَ ما مِنَّا إِلَّا لَهُ مَقامٌ مَعْلُومٌ سخن ملائکه را بازگو مى‏کند که اعتراف به بندگى مى‏نمایند و رد مى‏کنند مقام پرستش را معنى اینست که هر یک از ما داراى مقام معین از عبادت و معرفت و فرمانبردارى هستیم در نظام آفرینش. ممکن است این جمله و ما قبل آن «سُبْحانَ اللَّهِ» از سخنان ملائکه باشد تا با این قسمت آیه لَقَدْ عَلِمَتِ الْجِنَّةُ بپیوندد.

وَ إِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ ما کوشا هستیم در انجام طاعت و مراتب خدمت وَ إِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ ما منزه هستیم از آنچه نسبت مى‏دهند وَ إِنْ کانُوا لَیَقُولُونَ گر چه مشرکان مى‏گویند لَوْ أَنَّ عِنْدَنا ذِکْراً مِنَ الْأَوَّلِینَ اگر نزد ما کتابى از کتب آسمانى بود لَکُنَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِینَ.

به اخلاص خدا را عبادت مى‏کردیم و مانند آنها به مخالفت نمى‏پرداختیم فَکَفَرُوا بِهِ وقتى کتاب آمد کفر ورزیدند آنهم بهترین کتاب فَسَوْفَ یَعْلَمُونَ در آینده خواهند فهمید نتیجه کفر خود را فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّى حِینٍ از آنها کناره بگیر تا موقع معین یعنى روز بدر بعضى گفته‏اند تا روز فتح مکه وَ أَبْصِرْهُمْ آن وقت تماشا کن چه به آنها مى‏رسد فَسَوْفَ یُبْصِرُونَ آنها خواهند دید که ما چگونه تو را تائید مى‏کنیم و نصرت مى‏بخشیم و در آخرت ثواب مى‏دهیم.

أَ فَبِعَذابِنا یَسْتَعْجِلُونَ آیا به عذاب ما عجله دارند. گفته‏اند وقتى فَسَوْفَ یُبْصِرُونَ نازل شد گفتند چه وقت این کارها انجام مى‏شود بعد این آیه نازل شد فَإِذا نَزَلَ بِساحَتِهِمْ فَساءَ صَباحُ الْمُنْذَرِینَ وقتى عذاب به در خانه آنها نازل شود سحرگاه بدى خواهند داشت.

ص «38»: ص وَ الْقُرْآنِ ذِی الذِّکْرِ*  بَلِ الَّذِینَ کَفَرُوا فِی عِزَّةٍ وَ شِقاقٍ*  کَمْ أَهْلَکْنا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ قَرْنٍ فَنادَوْا وَ لاتَ حِینَ مَناصٍ*  وَ عَجِبُوا أَنْ جاءَهُمْ مُنْذِرٌ مِنْهُمْ وَ قالَ الْکافِرُونَ هذا ساحِرٌ کَذَّابٌ*  أَ جَعَلَ الْآلِهَةَ إِلهاً واحِداً إِنَّ هذا لَشَیْ‏ءٌ عُجابٌ*  وَ انْطَلَقَ الْمَلَأُ مِنْهُمْ أَنِ امْشُوا وَ اصْبِرُوا عَلى‏ آلِهَتِکُمْ إِنَّ هذا لَشَیْ‏ءٌ یُرادُ*  ما سَمِعْنا بِهذا فِی الْمِلَّةِ الْآخِرَةِ إِنْ هذا إِلَّا اخْتِلاقٌ*  أَ أُنْزِلَ عَلَیْهِ الذِّکْرُ مِنْ بَیْنِنا بَلْ هُمْ فِی شَکٍّ مِنْ ذِکْرِی بَلْ لَمَّا یَذُوقُوا عَذابِ*  أَمْ عِنْدَهُمْ خَزائِنُ رَحْمَةِ رَبِّکَ الْعَزِیزِ الْوَهَّابِ*  أَمْ لَهُمْ مُلْکُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَیْنَهُما فَلْیَرْتَقُوا فِی الْأَسْبابِ*  جُنْدٌ ما هُنالِکَ مَهْزُومٌ مِنَ الْأَحْزابِ 1- 11.

ص: 134

 «و قال سبحانه»: وَ ما خَلَقْنَا السَّماءَ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَیْنَهُما باطِلًا ذلِکَ ظَنُّ الَّذِینَ کَفَرُوا فَوَیْلٌ لِلَّذِینَ کَفَرُوا مِنَ النَّارِ*  أَمْ نَجْعَلُ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ کَالْمُفْسِدِینَ فِی الْأَرْضِ أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِینَ کَالْفُجَّارِ*  کِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَیْکَ مُبارَکٌ لِیَدَّبَّرُوا آیاتِهِ وَ لِیَتَذَکَّرَ أُولُوا الْأَلْبابِ 27- 29.

 «و قال سبحانه»:لْ إِنَّما أَنَا مُنْذِرٌ وَ ما مِنْ إِلهٍ إِلَّا اللَّهُ الْواحِدُ الْقَهَّارُ*  رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَیْنَهُمَا الْعَزِیزُ الْغَفَّارُ*  قُلْ هُوَ نَبَأٌ عَظِیمٌ*  أَنْتُمْ عَنْهُ مُعْرِضُونَ*  ما کانَ لِی مِنْ عِلْمٍ بِالْمَلَإِ الْأَعْلى‏ إِذْ یَخْتَصِمُونَ*  إِنْ یُوحى‏ إِلَیَّ إِلَّا أَنَّما أَنَا نَذِیرٌ مُبِینٌ‏

 «إلى قوله»: قُلْ ما أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ وَ ما أَنَا مِنَ الْمُتَکَلِّفِینَ*  إِنْ هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ لِلْعالَمِینَ*  وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِینٍ 65- 88.

در باره آیه فِی عِزَّةٍ مى‏نویسد: یعنى در خودخواهى و استکبار از حق وَ شِقاقٍ مخالفت با خدا و پیامبرش فَنادَوْا از روى تقاضا و التماس یا توبه و استغفار فریاد مى‏زنند: وَ لاتَ حِینَ مَناصٍ ولى هنگام چاره‏جوئى گذشته. (1) مرحوم طبرسى مى‏نویسد: مفسران گفته‏اند سران قریش که بیست و پنج نفر بودند از آن جمله ولید بن مغیره که از همه بالاتر بود و ابو جهل و ابى و امیه دو پسر خلف و عتبه و شیبه فرزندان ربیعه و نضر بن حارث پیش ابو طالب آمده گفتند تو بزرگ و با شخصیت‏ترین افراد ما هستى ما آمده‏ایم تا داورى کنى بین ما و پسر برادرت. او افکار و عقاید ما را به خرافات نسبت مى‏دهد و خدایان ما را به ناسزا مى‏گیرد.

ابو طالب پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله را خواست و عرض کرد پسر برادر اینها فامیل تو هستند و تقاضائى دارند پرسید چه مى‏خواهند گفتند تو دست از ما و خدایان ما بردار تا ما دست از تو و خدایت برداریم.

فرمود شما یک جمله از من بپذیرید تا بر عرب و عجم حکومت کنید. ابو جهل گفت:

بسیار خوب ما ده برابر از تو مى‏پذیریم فرمود بگوئید:

 «لا اله الا الله»

از جاى حرکت کرده گفتند أَ جَعَلَ الْآلِهَةَ إِلهاً واحِداً مى‏خواهد این همه خدا را در یکى منحصر نماید. این آیات به همین جهت نازل شد. (2) و روایت شده که پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله اشک از چشمانش جارى شد بعد فرمود عمو، اگر خورشید را در دست راست و ماه را در دست چپم قرار دهند دست از ماموریت خود بر نمى‏دارم تا به انجام برسانم یا کشته شوم. حضرت ابو طالب گفت دنبال کار خود باش‏

ص: 135

هرگز دست از پشتیبانى تو بر نمى‏دارم.

بیضاوى در مورد آیه مى‏نویسد: وَ انْطَلَقَ الْمَلَأُ مِنْهُمْ یعنى اشراف قریش پس از آنکه پیامبر اکرم آنها را با دلیل ملزم نموده رفتند و گفتند: أَنِ امْشُوا وَ اصْبِرُوا عَلى‏ آلِهَتِکُمْ بروید دست از خدایان خود بر ندارید إِنَّ هذا لَشَیْ‏ءٌ یُرادُ این عملى است که روزگار به سر ما آورده و قابل دفع نیست یا منظور اینست که آنچه پیشنهاد و پیش‏بینى مى‏کند یعنى توحید و ریاست و حکومت بر عرب و عجم همه کس آرزو دارند یا منطق اینست که او مى‏خواهد دین شما را از دستتان بگیرد. (1) ما سَمِعْنا بِهذا چنین سخنى را نشنیده‏ایم فِی الْمِلَّةِ الْآخِرَةِ از مردمى که زمان پدرانمان بوده‏اند یا از مسیحیان که آخرین ملت مذهبى هستند زیرا نصرانیان قائل به سه خدا هستند بالاخرة یعنى از اهل کتاب و کاهنان که مردمان مترقى هستند یکتاپرستى و توحید را نشنیده‏ایم.

إِنْ هذا إِلَّا اخْتِلاقٌ این یک دروغى بیش نیست أَمْ عِنْدَهُمْ خَزائِنُ رَحْمَةِ رَبِّکَ یعنى آیا گنجینه‏هاى رحمت خدا در اختیار آنها است تا هر که را خواستند براى نبوت برگزینند أَمْ لَهُمْ مُلْکُ السَّماواتِ یعنى آنها در مورد این عالم جسمانى اختیارى ندارند که این عالم جزئى کوچک از قدرت خدا است پس چگونه مى‏توانند اختیار دارى نمایند.

فَلْیَرْتَقُوا فِی الْأَسْبابِ اگر چنین اختیارى دارند با وسائلى که دارند بر فراز عرش برآیند و اختیار در دست بگیرند و نظام عالم را اداره کنند و به هر کس مى‏خواهند وحى کنند.

 (سبب) وسیله رسیدن است.

گفته‏اند مراد از اسباب، آسمانها است زیرا آسمانها سبب حوادث زمین هستند جُنْدٌ ما هُنالِکَ مَهْزُومٌ مِنَ الْأَحْزابِ اینها سپاهى گرد هم آمده از کفار هستند که به زودى شکست مى‏خورند چگونه مى‏توانند تدبیر جهان را بنمایند. یا یعنى اعتنایى به گفتار آنها نکن.

قُلْ هُوَ نَبَأٌ عَظِیمٌ یعنى این خبر بزرگى است که به شما گوشزد کردم که بترسید از خدائى که او یکتا است بعضى گفته‏اند منظور خبرى است که بعد از حضرت آدم مى‏دهد ما کانَ لِی مِنْ عِلْمٍ بِالْمَلَإِ الْأَعْلى‏ إِذْ یَخْتَصِمُونَ زیرا اطلاعاتى که از ملائکه و جریانهاى بین آنها مى‏دهد بطورى که در کتابهاى قبل از قرآن آمده است از کسى نشنیده و از مطالعه به دست‏

احتجاجات-ترجمه جلد چهارم بحار الانوار    ج‏1    138    بخش اول احتجاج خداوند تبارک و تعالى با صاحبان مذاهب و ادیان مختلف در قرآن کریم .....  ص : 6

 

ص: 136

نیاورده جز وحى چیز دیگرى تصور نمى‏شود ما أَنَا مِنَ الْمُتَکَلِّفِینَ من هرگز مدعى چیزى که صلاحیت آن را ندارم نیستم چنانچه سابقه مرا دارید که به دروغ مدعى نبوت و آوردن قرآن شوم وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِینٍ یعنى این مطالب را بعد از مرگ خواهید فهمید یا روز قیامت یا هنگام ظهور اسلام. (1) الزمر «39»: تَنْزِیلُ الْکِتابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ*  إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَیْکَ الْکِتابَ بِالْحَقِّ فَاعْبُدِ اللَّهَ مُخْلِصاً لَهُ الدِّینَ*  أَلا لِلَّهِ الدِّینُ الْخالِصُ* وَ الَّذِینَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِیاءَ ما نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِیُقَرِّبُونا إِلَى اللَّهِ زُلْفى‏ إِنَّ اللَّهَ یَحْکُمُ بَیْنَهُمْ فِی ما هُمْ فِیهِ یَخْتَلِفُونَ* إِنَّ اللَّهَ لا یَهْدِی مَنْ هُوَ کاذِبٌ کَفَّارٌ*  لَوْ أَرادَ اللَّهُ أَنْ یَتَّخِذَ وَلَداً لَاصْطَفى‏ مِمَّا یَخْلُقُ ما یَشاءُ سُبْحانَهُ هُوَ اللَّهُ الْواحِدُ الْقَهَّارُ «إلى قوله»: وَ إِذا مَسَّ الْإِنْسانَ ضُرٌّ دَعا رَبَّهُ مُنِیباً إِلَیْهِ ثُمَّ إِذا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِنْهُ نَسِیَ ما کانَ یَدْعُوا إِلَیْهِ مِنْ قَبْلُ وَ جَعَلَ لِلَّهِ أَنْداداً لِیُضِلَّ عَنْ سَبِیلِهِ قُلْ تَمَتَّعْ بِکُفْرِکَ قَلِیلًا إِنَّکَ مِنْ أَصْحابِ النَّارِ «إلى قوله»: قُلْ إِنِّی أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ مُخْلِصاً لَهُ الدِّینَ*  وَ أُمِرْتُ لِأَنْ أَکُونَ أَوَّلَ الْمُسْلِمِینَ*  قُلْ إِنِّی أَخافُ إِنْ عَصَیْتُ رَبِّی عَذابَ یَوْمٍ عَظِیمٍ*  قُلِ اللَّهَ أَعْبُدُ مُخْلِصاً لَهُ دِینِی*  فَاعْبُدُوا ما شِئْتُمْ مِنْ دُونِهِ قُلْ إِنَّ الْخاسِرِینَ الَّذِینَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَ أَهْلِیهِمْ یَوْمَ الْقِیامَةِ أَلا ذلِکَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِینُ «إلى قوله»: أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى‏ نُورٍ مِنْ رَبِّهِ فَوَیْلٌ لِلْقاسِیَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِکْرِ اللَّهِ أُولئِکَ فِی ضَلالٍ مُبِینٍ*  اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِیثِ کِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِیَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِینُ جُلُودُهُمْ وَ قُلُوبُهُمْ إِلى‏ ذِکْرِ اللَّهِ ذلِکَ هُدَى اللَّهِ یَهْدِی بِهِ مَنْ یَشاءُ وَ مَنْ یُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ «إلى قوله»: وَ لَقَدْ ضَرَبْنا لِلنَّاسِ فِی هذَا الْقُرْآنِ مِنْ کُلِّ مَثَلٍ لَعَلَّهُمْ یَتَذَکَّرُونَ*  قُرْآناً عَرَبِیًّا غَیْرَ ذِی عِوَجٍ لَعَلَّهُمْ یَتَّقُونَ*  ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلًا فِیهِ شُرَکاءُ مُتَشاکِسُونَ وَ رَجُلًا سَلَماً لِرَجُلٍ هَلْ یَسْتَوِیانِ مَثَلًا الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَکْثَرُهُمْ لا یَعْلَمُونَ «إلى قوله»:

أَ لَیْسَ اللَّهُ بِکافٍ عَبْدَهُ وَ یُخَوِّفُونَکَ بِالَّذِینَ مِنْ دُونِهِ وَ مَنْ یُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ*  وَ مَنْ یَهْدِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ مُضِلٍّ أَ لَیْسَ اللَّهُ بِعَزِیزٍ ذِی انْتِقامٍ*  وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَیَقُولُنَّ اللَّهُ قُلْ أَ فَرَأَیْتُمْ ما تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ أَرادَنِیَ اللَّهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ کاشِفاتُ ضُرِّهِ أَوْ أَرادَنِی بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِکاتُ رَحْمَتِهِ قُلْ حَسْبِیَ اللَّهُ عَلَیْهِ یَتَوَکَّلُ الْمُتَوَکِّلُونَ*  قُلْ یا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلى‏ مَکانَتِکُمْ إِنِّی عامِلٌ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ*  مَنْ یَأْتِیهِ عَذابٌ یُخْزِیهِ وَ یَحِلُّ عَلَیْهِ عَذابٌ مُقِیمٌ*  إِنَّا أَنْزَلْنا عَلَیْکَ الْکِتابَ لِلنَّاسِ بِالْحَقِّ فَمَنِ اهْتَدى‏ فَلِنَفْسِهِ وَ م

/ 0 نظر / 61 بازدید